آزمایش ادرار

دستورالعمل نمونه گیری ادرار جهت انجام آزمایش کشت و آنالیز

کلیات

این آزمایش جهت شناسایی عفونت­های دستگاه ادراری از نظر وجود میکروبهای پاتوژن و فرصت طلب انجام میگردد. بهتر است نمونه ادرار اول صبح که حداقل هشت ساعت در مثانه مانده و تغلیظ شده است، مورد آزمایش قرارگیرد. در غیر این‌صورت می‌توان از نمونه ادرار راندوم یا اتفاقی جهت بررسی و کشت استفاده نمود. در مواردی که باید آزمایش کشت ادرار انجام شود، حداقل از سه روز قبل نباید آنتی‌بیوتیک مصرف شده باشد (در مواردی که رعایت این مطلب مقدور نیست باید به پزشک معالج و آزمایشگاه اطلاع داده شود).

برای نمونه کشت باید ازUrine bottle یک‌بار مصرف ضدعفونی­شده استفاده ‌شود و برای نمونه آنالیز ظرف باید تمیز باشد و ضدعفونی بودن آن الزامی‌نیست. حداقل حجم نمونه ده میلی‌لیتر است.


توصیه‌های قابل ارائه به بیماران:

* نیازی به محدودیت غذایی قبل از انجام تست نیست.

* بهترين نمونه براي تشخيص عفونت هاي ادراري نخستين ادرارصبحگاهي است.

* پيش از نمونه گیری از نوشيدن بيش از حد مايعات اجتناب نمایيد. مقدار آب مصرفي بطور معمول در طول يك روز زمستان 4 تا 5 ليوان و در تابستان 5 تا 6 ليوان مي باشد.

* دستهاي خود را كاملا با آب و صابون شسته و به خوبي با دستمال كاغذي خشك كنيد.

* بانوان: با يك دست چين هاي پوستي دستگاه تناسلي را از هم باز كرده و با يك دستمال يكبار مصرف مرطوب حاوي صابون اطراف پيشابراه و معقد را از جلو به عقب تميز كنيد. سپس دستمال جديدي برداشته و با آب خيس كنيد و مجددا عمل تميز كردن را انجام دهيد. درب ظرف ادرار را باز كنيد تحت هيچ عنوان دستهاي شما نبايد با سطح داخلي ظرف يا درب آن تماس پيدا كند.

* آقايان : سر آلت را با يك دستمال يكبار مصرف مرطوب حاوي صابون تميز كنيد و دستمال را دور بيندازيد. سپس دستمال جديدي برداشته و با آب خيس كنيد و مجددا عمل تميز كردن را انجام دهيد.

* نوزادان: در مورد نوزادان و کودکان زیر دو سال باید از کیسه‌‌‌‌‌های سترون شده مخصوص جمع‌آوری ادرار(Urine Bag) استفاده کرد، كه از كیسه متناسب جنس كودك (پسرانه یا دخترانه) استفاده می‌شود. این كیسه نباید بیش از 45 دقیقه به مجرای ادرار متصل باشد. وقتی حـدود ml 15-10 ادرار در کیسه جمع شد سر آن‌ را تا کرده تا بسته شود، سپس به آزمایشگاه‌ انتقال یابد. اگر زمان گذاشتن کیسه طولانی شد و نوزاد ادرار نکرد، جهت جلوگیری از آلودگی کیسه، متوان آن را تعویض نمود.

* توجه داشته باشيد كه تحت هيچ عنوان ظرف ادرار با پوست اطراف ناحيه تناسلي تماس پيدا نكند.

* مقدار كمي از قسمت اول ادرار(دو ثانيه اول) را به داخل توالت تخليه كنيد و حدود 30 ميلي ليتر (نصف ظرف نمونه) از وسط ادرار را جمع آوري نمایيد و آخر ادرار را داخل توالت تخليه كنيد.

* در هنگام گرفتن نمونه مواظب باشید درب ظرف آلوده نشود و در جای مناسب آن را نگهدارید.

* درب ظرف نمونه را بسته و آن را تحويل آزمايشگاه دهيد.

* اگرطی دو هفته قبل دارو مصرف نموده اید حتما در مورد داروهای مصرفی خود قبل از نمونه‌گیری با آزمایشگاه مشورت کنید.


دستورالعمل جمع آوری ادرار 24 ساعته

کلیات

با اندازه گیری برخی مواد در ادرار 24 ساعته می توان در تشخیص برخی بیماری ها استفاده نمود.پیش از انجام آزمایش باید از مصرف مایعات زیاد خودداری شود و در صورت داشتن شرایط خاص (بر حسب مورد اندازگیری) باید به پزشك معالج و آزمایشگاه اطلاع داده شود. ظرف تمیز با حجم حداقل دو لیتر مورد نیاز است، نیاز به نگهدارنده بر حسب مورد اندازگیری است. (بهتر است دستورالعمل بر روی ظرف نمونه‌گیری چسبانده شود.)


توصیه‌‌‌‌‌های قابل ارائه به بیماران
نحوه جمع‌آوری نمونه:
• اولین ادرار صبحگاهی را دور بریزید و بعد از آن به‌مدت 24 ساعت، در ظرفی كه از طرف آزمایشگاه به شما داده شده است، ادرار را جمع آوری کنید.
• درمدت جمع آوری، ظرف را در جای خنك نگهداری کنید.
• در صورت وجود مواد نگهدارنده در ظرف، مستقیما در ظرف آزمایشگاهی ادرار نکنید.
• مواظب باشید که مواد نگهدارنده روی بدنتان نریزد.
• اگر حجم ادرارتان بالاست دو ظرف ادرار 24 ساعته از آزمایشگاه درخواست نمایید.
شرایط نگهداری نمونه و انتقال نمونه:
در مدت زمان جمع‌آوری نمونه و در طی انتقال، ظرف نمونه‌گیری در درجه حرارت °C8-2 (دمای یخچال) نگهداری شود.
اگر دارو مصرف می‌کنید حتما در مورد داروهای مصرفی خود قبل از نمونه ‌گیری با آزمایشگاه مشورت کنید.

ملاحظات ایمنی
• ظرف حاوی نمونه باید با رعایت اصول ایمنی و بهداشتی به آزمایشگاه منتقل گردد.
• در هنگام آزمایش روی نمونه باید از دستکش یک‌بار مصرف استفاده شود.
• به هنگام اضافه کردن مواد نگهدارنده به ظرف ادرار 24 ساعته تمام نکات ایمنی از جمله استفاده از ماسک، عینک ایمنی، دستکش و غیره نکات ایمنی رعایت گردد.
• مواد نگهدارنده باید قبل از جمع آوری ادرار در ظرف باشد.


توصیه‌های قابل ارائه به بیماران جهت تهیه نمونه ادرار برای آزمایش سیتولوژی


• دومين ادرار صبحگاهي بهترين نمونه جهت جمع آوری است .
• براي نمونه گيري سه نوبته در سه روز متوالي اقدام شود زيرا بيشترين امكان تشخيص را دارد.
• قبل از نمونه گیری مصرف مايعات به ميزان كافي توصيه شده است (تا 3 ساعت قبل از نمونه گیری 6 ليوان آب بنوشيد).
شرایط نگهداری نمونه و نحوه انتقال:
• پس از نمونه‌گیری باید هر چه سریع‌تر و حداکثر تا یک ساعت نمونه‌‌‌‌‌ها را به آزمایشگاه میکروب‌شناسی جهت بررسی و کشت انتقال داد.
ملاحظات ایمنی
• ظرف حاوی نمونه باید با رعایت اصول ایمنی و بهداشتی به آزمایشگاه منتقل گردد.